Richard Burthogge Pisma filozoficzne

Szczegóły produktu Przedkładany czytelnikowi tom zawiera tłumaczenie trzech głów- nych dzieł filozoficznych angielskiego lekarza i myśliciela Richarda Burthogge'a (1638–1705): wczesnego, wydanego w 1678 roku, trak- tatu Organum Vetus & Novum, opublikowanego w 1694 roku dzieła Esej o rozumie i naturze duchów, zawierającego dojrzałą wersję jego teorii poznania, oraz późnego pisma O duszy świata i o duszach party- kularnych, ogłoszonego drukiem w 1699 roku. Tom dopełnia przekład pięciu listów Burthogge'a do Johna Locke'a. Idee Burthogge'a nie wywarły znaczącego wpływu na współczesną mu filozofię, a w konsekwencji nie stały się dotąd przedmiotem pogłę- bionych analiz. Tymczasem w jego pismach odnaleźć można nader ory- ginalną koncepcję konstruktywistycznego idealizmu, która – oceniana z szerszej perspektywy historycznej – w kluczowych punktach okazuje się antycypować niemal o wiek późniejszą filozofię Kanta. Istotę epistemologicznego przedsięwzięcia Burthogge'a oddają trzy rozstrzygnięcia teoretyczne. Po pierwsze, w odróżnieniu od większości brytyjskich myślicieli epoki, upatrujących w zmysłach naczelnego in- strumentu poznania, Burthogge restytuuje intelekt w funkcji niezależ- nego źródła wiedzy. Zarazem obu władzom – zmysłowości i intelektowi - nadaje jednorodną strukturę formalną, upatrując w nich po prostu dwóch różnych konceptywno-kogitatywnych modi poznania. Wresz- cie - i jest to krok najistotniejszy – jednoznacznie odrzuca możliwość bezpośredniego (zarówno intelektualnego, jak i zmysłowego) poznania przedmiotów zewnętrznych na rzecz teorii modi concipiendi, zgodnie z którą konceptualizacja rzeczywistości pozaumysłowej dokonuje się zawsze w formie i z użyciem środków określonych przez strukturalne oraz funkcjonalne właściwości ludzkich zdolności poznawczych. Można oczekiwać, że analiza jego koncepcji – interesująca już sama w sobie nie tylko wzbogaci nasze rozumienie wczesnonowożytnej filozofii brytyjskiej, lecz także rzuci nowe światło na szersze zagadnie- nie wewnętrznej logiki i immanentnej dynamiki ewolucji całej myśli postkartezjańskiej.